Thế nào là tăng huyết áp tâm thu đơn độc?

Biên tập Viên
By Biên tập Viên Tháng 6 10, 2024 09:45
Tăng huyết áp là bệnh lý tim mạch phổ biến với huyết áp tâm thu và tâm trương cao hơn bình thường. Một số bệnh nhân chỉ có huyết áp tâm thu cao, gọi là tăng huyết áp tâm thu đơn độc. Bài viết sau sẽ cung cấp thông tin về bệnh lý này.

Tăng huyết áp tâm thu đơn độc là gì?

Theo các bác sĩ, giảng viên tại Cao đẳng Y Dược TPHCM cho hay, Huyết áp đo áp lực dòng máu trong động mạch, do lực co bóp của tim và sức cản của động mạch tạo ra. Khi đo huyết áp bằng máy điện tử, thường thấy hai chỉ số: huyết áp tối đa (tâm thu) và huyết áp tối thiểu (tâm trương). Bác sĩ chẩn đoán tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên.

Trong số bệnh nhân tăng huyết áp, có những người chỉ có huyết áp tâm thu bất thường, vượt trên 140 mmHg, trong khi huyết áp tâm trương bình thường. Tình trạng này gọi là tăng huyết áp tâm thu đơn độc và cũng là một dạng tăng huyết áp.

Nguyên nhân tăng huyết áp tâm thu đơn độc

Tăng huyết áp tâm thu đơn độc thường do động mạch mất đàn hồi, phổ biến ở người cao tuổi khi canxi và collagen lắng đọng lên thành động mạch. Quá trình này làm thành động mạch cứng hơn, tăng áp lực và tốc độ sóng xung của dòng máu, dẫn đến huyết áp tâm thu tăng và huyết áp tâm trương giảm.

Tương tự tăng huyết áp thông thường, tăng huyết áp tâm thu đơn độc cũng phổ biến ở những người có chế độ ăn nhiều muối, chất béo, thực phẩm chế biến, uống rượu bia, hút thuốc, mắc bệnh đái tháo đường, rối loạn lipid máu, béo phì, lối sống ít vận động, và có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

Tăng huyết áp tâm thu đơn độc nguy hiểm thế nào?

Tương tự như tăng huyết áp đơn thuần, tăng huyết áp tâm thu đơn độc cũng gây tổn hại cơ quan do áp lực tưới máu quá cao. Vì vậy, tăng huyết áp nói chung được cảnh báo là “kẻ giết người thầm lặng”.

Hậu quả của tăng huyết áp đặc biệt nghiêm trọng khi huyết áp tăng cao và liên tục, có thể gây vỡ mạch máu. Nếu vỡ mạch máu tại não, sẽ gây xuất huyết não, dẫn đến yếu liệt, nói khó, lú lẫn hoặc hôn mê. Với bệnh nhân có phình bóc tách động mạch chủ, áp lực máu lớn có thể gây vỡ động mạch chủ, dẫn đến tụt huyết áp và tử vong nhanh chóng.

Áp lực dòng máu lớn cũng có thể làm bong tróc các mảng xơ vữa, gây tắc hẹp mạch máu và dẫn đến nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim. Tăng huyết áp đột ngột còn có thể gây phù phổi cấp, suy tim cấp, suy thận cấp, chảy máu mũi liên tục, xuất huyết võng mạc dẫn đến mù lòa.

Nếu huyết áp cao kéo dài mà không được phát hiện, sẽ dẫn đến suy tim mạn, suy thận mạn, xơ vữa mạch máu và tổn thương võng mạc.

Cách điều trị tăng huyết áp tâm thu đơn độc

Theo các giảng viên Trường Cao đẳng Dược Hà Nội, Việc điều trị tăng huyết áp tâm thu đơn độc tương tự tăng huyết áp đơn thuần, chỉ khác ở mục tiêu kiểm soát huyết áp. Bệnh nhân cần giữ huyết áp tâm thu dưới 140 mmHg và kiểm tra thường xuyên cả huyết áp tâm trương để tránh tăng huyết áp kết hợp.

Bệnh nhân cần tuân thủ điều trị, uống thuốc đều đặn và tái khám định kỳ. Xây dựng lối sống lành mạnh là cần thiết, đặc biệt là chế độ ăn uống. Nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như gạo lứt, rau xanh, quả chín, và thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu. Tránh mỡ, nội tạng động vật, thực phẩm chế biến sẵn và chứa nhiều muối. Bỏ thuốc lá và hạn chế đồ uống có cồn.

Tập thể dục thường xuyên giúp giữ động mạch đàn hồi tốt, đặc biệt ở người lớn tuổi. Các bác sĩ khuyên nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để giữ cân nặng hợp lý hoặc giảm cân. Giấc ngủ tốt cũng giúp hạ huyết áp, giảm nguy cơ mắc bệnh tim và tử vong. Giảm căng thẳng, thư giãn qua thiền hoặc yoga cũng rất quan trọng.

caodangyduocdongnai.com tổng hợp